ନାଲକୋ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ନେଇ ବିବାଦ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଲୋଡ଼ିଲେ ଆଇନଜୀବୀ
ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଓଡ଼ିଶାର, ଶିଳ୍ପ ଓ ନିଯୁକ୍ତିର ଲାଭ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟକୁ ଯିବ କି? ସରକାରଙ୍କ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦାବି
ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୨୮ ଅକ୍ଟୋବର: ଓଡ଼ିଶାର ଖଣିରୁ ଉତ୍ତୋଳିତ ବକ୍ସାଇଟ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଶିଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ନାଲ୍କୋ (NALCO)ର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ନେଇ ରାଜ୍ୟରେ ବିବାଦ ଦେଖାଦେଇଛି। ଓଡ଼ିଶାର ଖଣିଜ ସମ୍ପଦକୁ ରାଜ୍ୟ ଭିତରେ ଶିଳ୍ପାୟନ, ମୂଲ୍ୟଯୁକ୍ତ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟିରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ପଡ଼ୋଶୀ ରାଜ୍ୟରେ କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାର ଯୋଜନା କେତେ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ, ତାହାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମାନବାଧିକାର କର୍ମୀ ତଥା ଆଇନଜୀବୀ ଅନୁପ ପାତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଲୋଡ଼ିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ପଟ୍ଟାଙ୍ଗୀ ବିଧାୟକ ରାମଚନ୍ଦ୍ର କାଡ଼ାମ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ନେଇ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇବା ସହ ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାର୍ଥ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଆନ୍ଧ୍ରରେ ୫ ଟନ୍ କ୍ଷମତାର କାରଖାନା ପ୍ରସ୍ତାବ
ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀକାକୁଲମ ଜିଲ୍ଲାର ନୌପଡ଼ାଠାରେ ବାର୍ଷିକ ୫ ଲକ୍ଷ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତାବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ନୂତନ କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ନାଲ୍କୋ ପକ୍ଷରୁ ଯୋଜନା କରାଯାଉଛି। ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୪,୦୦୦ ହେକ୍ଟର ଲବଣାକ୍ତ ଜମି ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଉଥିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଖବର ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ନେଇ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଯଦି କଞ୍ଚାମାଲ ଓଡ଼ିଶାରୁ ଯୋଗାଣ ହେବ, ତେବେ ଏହାର ଶିଳ୍ପଗତ ଲାଭ ଓଡ଼ିଶାକୁ କେତେ ମିଳିବ? କାରଖାନା ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲେ ଏଠାରେ ଅଧିକ ନିଯୁକ୍ତି, ସହାୟକ ଶିଳ୍ପ, ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ଓ ଅତିରିକ୍ତ ଆର୍ଥିକ କାରବାରର ସୁଯୋଗ କମିଯିବ କି ନାହିଁ, ତାହା ନେଇ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
ୟୁଏଇ ବୁଝାମଣାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କ ୟୁଏଇ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଆଲୁମିନା ଓ ନାଲ୍କୋ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଗୁଳଠାରେ ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପର ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ସମ୍ପର୍କିତ ବୁଝାମଣା ହୋଇଥିବା କଥାକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ବିଧାୟକ ରାମଚନ୍ଦ୍ର କାଡ଼ାମ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ତାଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ, ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିଳ୍ପ ବିକାଶର ସମ୍ଭାବନା ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଯୋଜନା ରାଜ୍ୟର ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ସ୍ୱାର୍ଥ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଛି। ତେବେ ଏହି ବୁଝାମଣା ଓ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପ୍ରକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକୃତ ସମ୍ପର୍କ କ’ଣ, ତାହା ସମ୍ପୃକ୍ତ ସଂସ୍ଥାର ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ପରେ ହିଁ ଜଣାପଡ଼ିବ।
ଖଣି ଓ ପରିବେଶର ପ୍ରଭାବ ଓଡ଼ିଶାରେ, ଲାଭ ଅନ୍ୟତ୍ର?
ବିରୋଧୀଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଓଡ଼ିଶାର ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ରାଜ୍ୟ ଭିତରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲେ ସ୍ଥାନୀୟ ଯୁବକଯୁବତୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି, ପରିବହନ, ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଉଦ୍ୟୋଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହାୟକ ବ୍ୟବସାୟର ସୁଯୋଗ ବଢ଼ିପାରିବ।
ଅପରପକ୍ଷରେ, ଖଣି ଉତ୍ତୋଳନ ସହ ଜଡ଼ିତ ପରିବେଶଗତ ଓ ସାମାଜିକ ପ୍ରଭାବ ଯଦି ଓଡ଼ିଶାର ଖଣି ଅଞ୍ଚଳରେ ରହେ, ତେବେ ସେହି ସମ୍ପଦରୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଶିଳ୍ପଗତ ଲାଭର ଅଧିକାଂଶ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟକୁ ଯିବା ଉଚିତ କି ନୁହେଁ, ତାହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନୀତିଗତ ପ୍ରଶ୍ନ।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଓଡ଼ିଶାର ଖଣିଜ ସମ୍ପଦକୁ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟଯୁକ୍ତ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଶିଳ୍ପାୟନରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଦାବି ଜୋର ଧରିଛି।
ଆଇନଜୀବୀ ଅନୁପ ପାତ୍ର ତାଙ୍କ ପତ୍ରରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ସମତା ବନାମ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟ ମାମଲା (୧୯୯୭ରେ ରାୟ; ମାମଲାଟି ୧୯୯୬ରେ ଶୁଣାଣି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଥିଲା), ଖଣି ଓ ଖଣିଜ (ବିକାଶ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ) ଆଇନ, ୧୯୫୭ର ଧାରା ୯ବି, ଜାତିସଂଘର ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତିଙ୍କ ଅଧିକାର ଘୋଷଣାପତ୍ର (UNDRIP) ଓ ଆର୍ଥିକ, ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅଧିକାର ସମ୍ପର୍କିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚୁକ୍ତି (ICESCR)ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।
ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଆଇନ, ଚୁକ୍ତି ଓ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଅଧିକାର ସମ୍ପର୍କିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଳନ ହେଉଛି କି ନାହିଁ, ତାହାର ଯାଞ୍ଚ ଦାବି କରାଯାଇଛି। ତେବେ ପ୍ରକଳ୍ପଟି ଆଇନର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛି ବୋଲି କୌଣସି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍କର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହାର ବିସ୍ତୃତ ଆଇନଗତ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସରକାରଙ୍କ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦାବି
ଓଡ଼ିଶାର ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଓ ଶିଳ୍ପାୟନକୁ ନେଇ ଉଠିଥିବା ଏହି ବିବାଦ ଏବେ ରାଜନୈତିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ସମ୍ପର୍କରେ କ’ଣ ମତ ରଖୁଛନ୍ତି, ନାଲ୍କୋର ପ୍ରକୃତ ଯୋଜନା କ’ଣ ଏବଂ ଏହାଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ କିପରି ଲାଭବାନ ହେବ, ସେନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦାବି ହେଉଛି।
ବିଧାୟକ ରାମଚନ୍ଦ୍ର କାଡ଼ାମ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ତର ଲୋଡ଼ିବେ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଅନୁପ ପାତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରି ଓଡ଼ିଶାର ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ, ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉଚିତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି।
